Cholesterol jest steroidowym alkoholem, który jest głównie wytwarzany w wątrobie, a częściowo dostarczamy go z pokarmem. Obecny jest w produktach pochodzenia zwierzęcego. Mimo złej reputacji, jest on niezbędny w naszym organizmie, ponieważ wchodzi w skład wszystkich błon komórkowych, kwasów żółciowych, a także jest prekursorem hormonów steroidowych takich, jak np. testosteron, progesteron, estrogen. 

Cholesterol krąży w krwi w postaci lipoprotein. Lipoproteiny niskiej gęstości, nazywane LDL, przenoszą cholesterol z wątroby do komórek. Z kolei lipoproteiny wysokiej gęstości, nazywane HDL, przenoszą nadmiar cholesterolu z powrotem do wątroby, gdzie może zostać ponownie wykorzystany lub usunięty. 

Czym jest zły cholesterol?

Lipoproteiny LDL potocznie nazywane są złym cholesterolem, ponieważ w przypadku, gdy we krwi jest za dużo LDL a za mało HDL (dobrego cholesterolu), wtedy jego nadmiar odkłada się na ścianach tętnic, co powoduje tworzenie blaszki miażdżycowej. To z kolei prowadzi do wielu chorób układu sercowo-naczyniowego. 

Zły cholesterol powstaje na skutek przemian lipoprotein VLDL, które wytwarzane są w wątrobie i chylomikronów, które tworzą się podczas wchłaniania tłuszczów z pokarmów.

Gdy całkowity poziom złego cholesterolu we krwi jest zbyt wysoki, istnieje duże ryzyko zachorowania na wiele groźnych chorób układy krążenia. 

Regularne badanie poziomu cholesterolu jest podstawą zachowania zdrowia. 

Dobry cholesterol czyli frakcja HDL, usuwa cholesterol ze ścian naczyń i transportuje go do wątroby, gdzie dochodzi do jego rozkładu, a następnie usunięcia z organizmu. Z tego względu powinniśmy dbać o prawidłowe proporcje pomiędzy frakcjami LDL i HDL. 

Jakie są objawy wysokiego cholesterolu?

Wysoki poziom cholesterolu całkowitego może nie dawać żadnych oznak. Jakiekolwiek objawy występują dopiero, gdy w układzie krwionośnym doszło do poważnych zmian. Cholesterol LDL odkłada się w ścianach naczyń krwionośnych w postaci złogów tłuszczowych powodując ich zwężenie i usztywnienie. To z kolei może prowadzić do bardzo groźnych chorób takich jak: miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa czy udary. Charakterystycznymi objawami, które pojawiają się w organizmie, gdy poziom cholesterolu jest zbyt wysoki są:

– żółte zgrubienia w okolicy powiek oraz łokci

– trudności w koncentracji i zapamiętywaniu

– cholesterolowe guzki, które odkładają się w ścięgnach czy nadgarstkach

– bóle kończyn, co jest spowodowane zaburzeniami w krążeniu krwi. Niedrożne tętnice, nie przepuszczają tyle krwi ile potrzebują komórki. W związku z tym komórki i mięśnie zaczynają być niedotlenione co prowadzi do skurczów. 

Dlatego tak ważna jest profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Najlepszą profilaktyką jest odpowiednia dieta oraz regularne badania krwi. Podczas badania sprawdza się tzw. profil lipidowy, czyli poziom cholesterolu całkowitego, LDL, HDL i trójglicerydów. 

Prawidłowe wartości wynoszą:

-cholesterol całkowity  poniżej 190 mg/dl

– LDL poniżej 115 mg/dl 

-HDL powyżej 40 mg/dl dla mężczyzn 

– HDL powyżej 45 mg/dl dla kobiet

– trójglicerydy TAG poniżej 150 mg/dl

Jak obniżyć cholesterol?

Skuteczne obniżanie poziomu cholesterolu powinno polegać na przywróceniu prawidłowych proporcji cholesterolu LDL i HDL. Najlepszym sposobem na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi jest prawidłowa dieta, aktywność fizyczna i odpowiednia ilość snu. 

Dieta na obniżenie cholesterolu

Dieta antycholesterolowa powinna być bogata w warzywa i owoce oraz najlepszej jakości tłuszcze. Przede wszystkim dieta obniżająca cholesterol powinna zawierać duże ilości błonnika, który pomaga usuwać nadmiar cholesterolu z organizmu. Dobrym jego źródłem są produkty z pełnego ziarna, owoce i warzywa oraz nasiona roślin strączkowych. W diecie nie powinno zabraknąć też jabłek. Zawarte w jabłkach pektyny (rozpuszczalny błonnik) pomagają znacząco obniżyć stężenie cholesterolu. Z kolei czosnek, cebula, ryby, karczochy, buraki, marchew, produkty z owsa oraz soczewica dzięki swoim właściwościom również obniżają cholesterol. Orzechy włoskie i migdały są źródłem cynku i selenu oraz kwasów tłuszczowych, które pozytywnie wpływają na stężenie cholesterolu. Kolejną grupą żywności, która powinna znaleźć się w naszej diecie, są świeże warzywa i owoce. Są bogate w antyoksydanty, które pomagają w regeneracji naczyń krwionośnych. W diecie obniżającej cholesterol warto wybierać węglowodany złożone takie jak: brązowy ryż, kasza gryczana, owies, komosa ryżowa, pieczywo pełnoziarniste. Ważną grupą produktów są orzechy zawierające duże ilości białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz przeciwutleniaczy. 

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które znajdziemy w tłustych rybach, surowych nasionach oraz wytłaczanych na zimno olejach, pomagają przywrócić odpowiedni poziom cholesterolu we krwi. 

Gdy cholesterol w naszym organizmie jest na zbyt wysokim poziomie, należy zmodyfikować swoją aktualna dietę. Przede wszystkim należy wyeliminować tłuszcze nasycone, takie jak margaryna, wysoko przetworzona żywność, olej palmowy oraz smażone potrawy. Wszystkie te produkty znacznie podnoszą poziom cholesterolu całkowitego oraz szkodzą naszemu układowi krążenia. Z diety powinniśmy wykluczyć również cukier, produkty wytwarzane z białej mąki, wędliny, alkohol, napoje gazowane. Zasady diety antycholesterolowej są bardzo proste. Jednak, gdy mamy problem, jak zacząć taką dietę, to warto skorzystać z pomocy fachowców. 

Na stronie easydiet.pl znajdziemy program antycholesterolowy, który zawiera zestawy posiłków obniżających cholesterol, skomponowane według zasady więcej warzyw mniej przetworzonej żywności. Przy obniżaniu cholesterolu warto, aby dietę ułożył nam profesjonalny dietetyk, a takich znajdziemy na stronie easydiet.pl. Program antycholesterolowy, jest skomponowany z myślą o osobach, które chcą obniżyć poziom całkowitego cholesterolu we krwi. 

Chcąc obniżyć cholesterol oprócz odpowiednio dobranej diety, pamiętaj o codziennej porcji aktywności fizycznej. Niech to będą ćwiczenia o umiarkowanej intensywności. Aktywność fizyczna poprawia pracę serca, obniża ciśnienie tętnicze oraz poziom cholesterolu we krwi. Wpływa również pozytywnie na nasze samopoczucie.

Poza tym stosuj się do kolejnej zasady. Naucz się odprężać. Stres znacząco wpływa na podwyższenie poziomu cholesterolu oraz na pracę serca. Codziennie przeznacz trochę czasu na relaks. Ciepła kąpiel, czytanie książki czy ćwiczenia oddechowe pomogą ci zniwelować napięcie i się wyciszyć. 

Obniżając cholesterol trzeba przestrzegać kilku zasad. Nie są to skomplikowane zalecenia. Stosując się do nich możemy obniżyć swój cholesterol i uniknąć wielu poważnych chorób w przyszłości.